arrow close icon-chevron-left icon-chevron-right icon-twitter icon-facebook icon-linkedin icon-zoom icon-trash icon-user icon-cart icon-search icon-chat

Plan van aanpak voor digitalisering goederenvervoer

BRON: Nieuwsblad Transport DOOR: Bert Pals DATUM: 13 december 2018

Het ministerie van Infrastructuur wil drie knelpunten aanpakken die volledige digitalisering van de informatie rond goederenvervoer belemmeren. Dat zijn gefragmenteerde wetgeving, een ongelijk speelveld en gebrekkige interoperabiliteit.
Cora van Nieuwenhuizen

Dat blijkt uit het rapport ‘Digitale Transport Strategie Goederenvervoer’ dat minister Cora van Nieuwenhuizen naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Ze wil de bestaande knelpunten bij de digitalisering van goederenvervoer binnen tien jaar hebben opgelost.

Digitale data

Het gebrek aan een eenduidig wettelijk kader komt doordat de wet niet altijd informatieoverdracht op basis van digitale data in plaats van papier toestaat. Ook het beschikbaar stellen van digitale versies van papieren documenten wordt niet in alle landen toegestaan. Daardoor bestaat er tussen de verschillende partijen in de verschillende transportdomeinen en tussen verschillende landen een gefragmenteerde transportmarkt.

Ook constateert het ministerie een aantasting van het open systeem van goederenvervoer. ‘Een toenemende accumulatie van centrale macht in het goederenvervoer systeem vindt plaats naar grote marktpartijen en technologiebedrijven. Deze partijen kunnen discriminatoire en prioritaire standaarden voor data uitwisseling en logistieke keteninrichting aan kleinere partijen in goederenvervoer opleggen. Dat leidt tot een aantasting van het level playing field in transport’, waarschuwt het ministerie.

Niet dezelfde taal

Verder wordt geconcludeerd dat de partijen betrokken in goederenvervoer niet allemaal in dezelfde taal communiceren. Een belangrijke oorzaak van dit knelpunt is onvoldoende koppeling tussen de verschillende standaarden, zoals gebruikt in de wereldhandel. Daardoor ontstaat er een lappendeken van oplossingen voor digitale informatie-uitwisseling met als gevolg een gebrekkige interoperabiliteit. Dat is vaak gekoppeld aan hoge transactiekosten, tussen de verschillende transportmodaliteiten en tussen bedrijven onderling.

‘Deze drie knelpunten belemmeren de realisatie van een gestroomlijnde multimodale transportketen – de snelle en (kosten)effectieve overdracht van goederen van de ene transportmodaliteit op de andere. Het blokkeert ook mogelijkheden tot innovatie in het goederenvervoer gebaseerd op digitalisering’, vindt het ministerie. Dat wil het uitgangspunt ‘digital by default’ invoeren. Daartoe wordt ingezet op de realisatie van vier mijlpalen.

Papierloos transport

De eerste is het stimuleren van ‘papierloos transport’, waardoor bedrijven hun wettelijk verplichte informatie over vracht, transportmiddelen en personen voor alle modaliteiten altijd digitaal met de overheid kunnen uitwisselen. Papierloos transport is het vervangen van papieren documenten naar data voor alle transportmodaliteiten. Dat gaat verder dan het vervangen van een papieren vrachtbrief door een digitale (PDF) versie. Digitale data moeten dan altijd kunnen worden uitgelezen en uitgewisseld, zonder tussenkomst van mensen. Er wordt in eerste instantie niet ingezet op de ontwikkeling van een wettelijk kader om tussen bedrijven onderling (B2B) papierloos transport te verplichten. De overheid wil bedrijven wel gaan verleiden om ook onderling transport papierloos af te wikkelen.

De volgende mijlpaal is de realisatie van een digitaal overheidsplatform goederenvervoer, om data delen in de eigen bedrijfsprocessen tussen overheidsorganisaties te realiseren. Het digitale overheidsplatform moet het mogelijk maken dat de overheid als één overheid functioneert naar het (logistieke) bedrijfsleven, haar dienstverlening verbetert, de interne efficiëntie verhoogt en samenwerking in de toezichthoudende keten plaatsvindt. Het platform moet de toegang voor bedrijven zijn tot een digitale infrastructuur waar zij data (zenden, ontvangen, ophalen, beschikbaar stellen) met de overheid kan uitwisselen. Het is een soort IP-adres, dat net als bij internetsites ook geregistreerd en vindbaar moet zijn.

Infrastructuur

De derde mijlpaal is het opzetten van een basis data infrastructuur – een gedecentraliseerde, open, veilige en neutrale infrastructuur om data te delen die toegankelijk is voor alle partijen (bedrijven en overheden) in goederenvervoer. Een basis data infrastructuur – een federatief netwerk van platforms en IT-systemen – moet bedrijven en overheden de procedurele en technische schakels bieden om op een decentrale, open en neutrale wijze data van goede kwaliteit veilig met elkaar te delen. Het fungeert als een vertrouwensbasis, zodat partijen vanuit hun eigen systemen elkaar data beschikbaar kunnen stellen. Dit moet snellere data-uitwisseling opleveren, meervoudig gebruik van data, transparantie en administratieve lastenreductie.

‘De ontwikkeling van deze basis data infrastructuur is een proces dat al een aantal jaar in gang is gezet, maar stremt door gebrek aan doorzettingsmacht van een onafhankelijke partij. Een actieve rol van de Nederlandse overheid is gevraagd’, meldt het ministerie van IenW.

Innovatie

De vierde mijlpaal richt zich op innovatie, om nieuwe diensten te ontwikkelen en toepassingsmogelijkheden van data en nieuwe technologieën te beproeven. Duurzaamheidsdoelstellingen en veiligheid staan primair.

‘De overheid zal zich beperken tot haar overheidsrol. Specifieke problemen in de samenwerking tussen bedrijven, zoals congestie in havengebied waar de overheid geen rol vervult, is primair om door de bedrijven zelf op te lossen. Daarbij kan mogelijkerwijs wel gebruik worden gemaakt van de basis data infrastructuur’, aldus het rapport. Minister Van Nieuwenhuizen zal volgend jaar een implementatieplan aan de Tweede Kamer sturen.

Bernadette den Uijl
Bernadette den Uijl
Adjunct-directeur