De komende jaren verandert er veel binnen het Europese douanelandschap. In deze update lichten we de belangrijkste ontwikkelingen toe en vertalen we ze naar de praktijk: wat betekenen deze veranderingen concreet voor jouw organisatie en je douaneprocessen? Ook gaan we in op de laatste stand van zaken rondom het nieuwe Douanewetboek van de Unie (nDWU), de meest ingrijpende hervorming sinds de start van de Europese douane-unie in 1968. Vrijwel ieder bedrijf dat internationaal handelt, krijgt hiermee te maken.
1. Aanpassing van DMS in 2026
Halverwege 2026 wordt het Nederlandse aangiftesysteem DMS, waarin alle opslag-, invoer- en uitvoeraangiften worden verwerkt, uitgebreid. Deze wijziging is noodzakelijk om Centralised Clearance mogelijk te maken.
Met Centralised Clearance kunnen bedrijven hun aangiften indienen in één EU-lidstaat, terwijl de goederen zich fysiek in een andere lidstaat bevinden. Nederland bevindt zich nog in de voorbereidende fase van deze invoering. Andere landen, waaronder Polen en de Baltische staten, lopen hier al op vooruit.
2. Pilot Centralised Clearance
Uit een analyse van de douane blijkt dat naar schatting 150 tot 250 Nederlandse bedrijven voordeel kunnen behalen uit Centralised Clearance. De Douane voert inmiddels gesprekken met een beperkte groep ondernemingen over deelname aan een pilot.
De geplande DMS-uitbreiding in 2026 vormt een belangrijke voorwaarde om deze volgende stap mogelijk te maken.
3. Digitaal Dossier Douane
Na de systeemupdate krijgt DMS aanvullende functionaliteiten, waaronder extra velden en voorwaarden die aansluiten op Centralised Clearance. Tegelijkertijd wordt het Digitaal Dossier Douane ingevoerd.
Dit betekent dat bedrijven documenten voor controles niet langer los via e-mail aanleveren, maar volledig digitaal binnen het systeem. Voor ondernemingen die gebruik willen maken van Centralised Clearance wordt deze digitale aanlevering verplicht.
De uitrol verloopt gefaseerd:
- Vergunninghouders (IIAA) die starten met Centralised Clearance
- Bedrijven die reguliere invoeraangiften doen
- Mogelijk op termijn alle DMS-gebruikers
Deze ontwikkeling sluit aan bij de bredere digitaliseringsambities van de EU en moet leiden tot efficiëntere en snellere afhandeling van aangiften.
4. Het nieuwe Douanewetboek van de Unie (nDWU)
Het nDWU heeft grote invloed op strategische keuzes rondom Centralised Clearance. De publicatie staat gepland voor halverwege 2026; twee weken daarna treedt de verordening al in werking. Vervolgens wordt deze verder uitgewerkt in nationale wetgeving en uitvoeringsregels.
Door geopolitieke spanningen, de sterke groei van e-commerce en de toenemende druk op douaneautoriteiten is versnelling noodzakelijk. Mogelijk wordt in 2026 al gestart met een e-commercepilot.
Europese Douaneautoriteit
Onderdeel van het nDWU is de oprichting van een Europese douaneautoriteit die nationale douanediensten moet ondersteunen. Meerdere lidstaten, waaronder Nederland, hebben zich kandidaat gesteld als vestigingsland. De EU beslist binnenkort waar het agentschap wordt gevestigd.
E-commerce
Vanaf 1 juli 2026 vervalt de vrijstelling van invoerrechten voor zendingen met een waarde tot 150 euro. Hiervoor in de plaats komt een vast bedrag van 3 euro per productcategorie (HS-code) bij directe e-commerceleveringen aan consumenten.
Deze heffing verschilt van nationale handling fees, die bedoeld zijn als vergoeding voor administratieve kosten en geen invoerrechten zijn. Daarnaast werkt de EU aan een uniforme Europese handling fee, die naar verwachting in november 2026 wordt ingevoerd.
Het verkrijgen van vergunningen voor Centralised Clearance vraagt tijd en afstemming met andere lidstaten. Tegelijkertijd zal het nDWU mogelijk al eerder een beroep doen op interne capaciteit en middelen.
Advies
Maak een zorgvuldige afweging tussen investeren in Centralised Clearance en het vrijmaken van capaciteit voor de implementatie van het nDWU. Organisaties kunnen hun beschikbare resources immers maar één keer inzetten.
5. CERTEX
Een ander belangrijk traject is de uitrol van CERTEX. Dit systeem koppelt douanesystemen aan verschillende Europese databronnen en controleert op elf aanvullende verplichtingen, zoals milieuregels, gezondheidsvoorschriften, quota en certificaten.
Sinds 1 januari 2026 worden via CERTEX importeurs van CBAM-goederen gecontroleerd. Vanaf 1 april geldt dit ook voor documenten bij de invoer van dierlijke producten. Verdere uitbreidingen volgen.
De koppeling met andere EU-systemen betekent dat aangiften nog nauwkeuriger moeten worden ingevuld. Fouten of ontbrekende gegevens kunnen leiden tot weigering van de aangifte.
Tot slot
Nieuwe Europese regelgeving en systeemwijzigingen volgen elkaar in hoog tempo op. Met de juiste voorbereiding en ondersteuning zorg je dat je organisatie compliant blijft én efficiënt blijft werken. Met onze Douane expertise en softwareoplossingen helpen wij je vooruit, zodat je klaar bent voor wat komt.